مجموعه سهل بن علی یزد، متعلق به قرن ۸ هـ.ش و متشکل از یک مسجد، امامزاده، حسینیه و حمام میباشد که در بافت تاریخی محله سهل بن علی یزد قرار گرفته و نام بقعه نیز از همین محله اخذ شده است. امامزاده ابوسهل با واسطه ۶ نسل، منسوب به امام جعفر صادق (ع) میباشد که در قرن ۵ هـ.ش میزیسته است. در داخل مقبره و زیر گنبد امامزاده، دو تن مدفون هستند و بزرگی قبر، تائید کننده این ادعاست. مجموعه سهل بن علی یزد، ظاهراً در ابتدا یک مدرسه بوده که بعدها به زیارتگاه تبدیل شده و در تاریخ ۸ خردادماه سال ۱۳۷۸ هـ.ش با شماره ۲۳۴۰ بهعنوان یک اثر ملی ایرانی به ثبت رسیده است.
عکس : احسان رأفتی داریان
لینک کوتاه : https://www.zhiyar.net/36E6p
آدرس گوگل امامزاده سهل ابن علی یزد
اطلاعات بیشتر از امامزاده سهل ابن علی یزد
برخی منابع تاریخی، بقعه سهل بن علی را آرامگاه عارف مشهور یزدی «شیخالاسلام سعید جمال الاسلام…» در قرن ۵ هـ.ش میدانند. این بقعه در سال ۷۶۱ هـ.ش و توسط «مولانا غیاثالدین علی منشی» یکی از مشاهیر آل مظفر و فرزند شیخالاسلام بنا شده است.
مجموعه سهل بن علی یزد، دو در ورودی دارد که با گذر از در اصلی مجموعه، مسجد و بقعه آن دیده میشود و دارای یک هشتی زیبا با انواع تزیینات گچکاری، مقرنس، گلچین آجری، خطوط کوفی و… میباشد. پیشخوان بقعه نیز با خطوط کوفی آراسته شده و در ۳ ضلع آن، صفههایی با پنجرههای چوبی و طاقچه دیده میشود.
این بقعه، از نوع بقعههای مربعی گنبد دار و کاهگلی میباشد که با گچبریها و مقرنس، زیبا و شکیل شده است. در قدیم، ضریح چوبی و مشبکی بقعه بهاندازه ۴ در ۲ متر بهعنوان محافظ و بر روی قبر بوده که اینک در گوشهای از بقعه قرار گرفته است.
در ورودی دیگر بنا، ساده و فلزی میباشد و بین کوچه و صحن بقعه تعبیه شده است. صحن بقعه، مستطیلی به ابعاد ۱۶ در ۱۶ متر است که قسمت شمالی آن دارای رواق بندی هلالی شده میباشد و دورتادورش هم با طاقنماها، کلمه «الله» به خط کوفی و… تزیین شده است.
مسجد سهل بن علی متشکل از گرمخانه آجری، صحن، بادگیری بلندبالا، محرابی آجری با تزیینات خاص و دو نورگیر مرمری در سقف میباشد و پشتبام آن هم با آجر و کف و صحنش هم با سیمان مفروش شده است.
گرمخانه مسجد، دوطبقه و مسقف با قوس جناغی و چتری است و ۹ ستون آجری زیبا، آن را سرپا نگهداشتهاند.
در بالای درگاه ورودی مسجد سهل بن علی (ع)، یک کتیبه سنگی به شکل سرو نصب شده که منقوش به عبارات عربی «انما یعمر مساجد الله من امن بلّله…» میباشد.
کتیبه گچبری دیگری هم بر بالای چهار دیوار زیر گنبد قرار دارد که مزین به خط ثلث زیبا و آراسته به سوره «فتح» است.
کتیبه سومی از کاشی معرق نیز در پاکار سقف صحن و بین بقعه و مسجد قرار دارد.
