آتشکده، نام گونهای از نیایشگاههای زرتشتیان است که در آن، آتش در یک جایگاه ویژه دیده میشود و محل برگزاری مهمترین نیایشهای دینی ازجمله خواندن اوستا و گاتها در برابر آتش میباشد.
آتشکده بهرام یزد هم محل نگهداری آتش مقدّس زرتشتیان و نیایشگاه آنان در این شهر است. بنا بر گفته زرتشتیان ارشد؛ آتش ۱۵۰۰ ساله مقدّس، ابتدا از «آتشکده واریان پارس» یا آتشکده روستای کاریان در شهرستان لارستان، به روستای عقدا یزد منتقل شده که به مدت ۷۰۰ سال، در آنجا نگهداری میگردیده است. دروقع، نخستین محل نگهداری این آتش، غاری پنهان در کوه اشکفت یزدان _بین روستای عقدا و زیارتگاه پارسبانو_ بوده است. این آتش، بعدها به «ترک آباد اردکان» آورده شده و در آنجا هم به مدت ۳۰۰ سال روشن بوده؛ تا اینکه در نهایت، ازآنجا به شریفآباد و سپس به یزد انتقال یافته است. با انتقال آتش مقدس زرتشتیان به یزد، این آتش مدتی درون خانه «موبد تیرانداز آذرگشسب» در کوی موبدان نگهداری میشد و سپس به مکان فعلی خود منتقل گردید.
باید دانست که آتش موجود در آتشکده زرتشتیان یزد، یکی از ۳ آتش باستانی و مقدس پیروان زرتشت از دوره ساسانیان بوده که همچنان روشن و شعلهور باقی مانده است.
عکس : احسان رأفتی داریان
لینک کوتاه | https://www.zhiyar.net/7OGk1
آدرس گوگل آتشکده زرتشتیان یزد
اطلاعات بیشتر
اکثریت زرتشتیان ایران، در میان مسلمانان این دیار زندگی میکنند که بسیار به دین خود، اعتقادی راسخ دارند و آدابورسوم خاصی را بهجا میآورند. دین زرتشتی، اولین آیین توحیدی در ایران است که با حمله اعراب در قرن اول هـ.ش کمرنگ شده و در حال حاضر، تنها شعلهای کوچک _که در همین آتشکده روشن مانده_ از آن برجایمانده است.
ازآنجاییکه آتشکده، ازنظر زرتشتیان مکان مقدّسی میباشد؛ لذا ورود به این نیایشگاه همیشه برای نیایش کنندگان با آدابی ازجمله پاکیزگی زنان و مردان همراه بوده است که شامل موارد زیر میشود:
اول: افراد، باید به هنگام ورود به این مکان پاکیزه باشند.
دوم: بانوان در دورههای خاص نمیتوانند به آن وارد شوند.
سوم: مردان باید از کلاهسفید و زنان از روسری سفید به همراه لباس رنگ روشن استفاده کنند و کفشهای خود را درآورند.
آتش مقدّس، نماد پاکی است؛ به همین دلیل، همواره درون مجمر بزرگی از جنس برنز و در پشت یک محفظه شیشهای نگهداری میشود. این آتش، در جایی بلندتر از سطح زمین و درون اتاقی دور از نور آفتاب قرار دارد و یک نفر با عنوان «هیربد»، مسئول روشن نگهداشتن آن میباشد. هیربد، روزانه در چند نوبت با افزودن قطعهای چوب خشک و مقاوم، این آتش را حفظ کرده و خاکستر حاصل از سوخت آن که فاقد ارزش است را به هنگام نیاز، تخلیه میکند.
بازدیدکنندهها، میتوانند این آتش را از پشت شیشه ببینند؛ چراکه نفسهای آدمی نباید با آتش پاک تماس پیدا کند. روشن ماندن این آتش، برای همه گردشگران جذاب است و درحالیکه آنها از پشت شیشه، جام حاوی آتش را میبینند؛ مقداری از بوی آن را نیز استشمام میکنند.
ساختمان آتشکده یزد، در دوران پهلوی اول و سال ۱۳۱۳ هـ.ش به همت زرتشتیان یزد و پارسیان هند، با سرمایه یک زرتشتی به نام «همابائی» و نظارت و سرپرستی «ارباب جمشید امانت» در خیابان کاشانی یزد ساخته شده است. به گفته جمشید امانت، وی ۴ مرتبه از راه دریا و یک بار نیز با پای پیاده و سوار بر شتر به هند سفر کرده تا هزینه ساخت آتشکده را از انجمن پارسیان هند دریافت نماید. این آتشکده ساده و بدون زرقوبرق نیز همچون دیگر آتشکدهها، در کنار آب و وسط حیاط بنا گردیده و معماری آن تا حدودی از معماری آتشکدههای پارسیان هند و بناهای هخامنشیان بهویژه تخت جمشید تأثیر گرفته است.
ازجمله زیباییهای آتشکده باید به نگاره فَرَوَهَر، سرستونهای سنگی و سنگهای گلدار پای دیوارهای آتشکده که به دست هنرمندان اصفهانی و در اصفهان تراشیده و به یزد آورده شده است، اشاره کرد و همچنین کاشیهای نگاره فروهر که در بالای سردرِ ورودی قرار گرفته و به دست هنرمندان کاشیکار یزدی ساخته شده است.
