مجموعه کارخانه و انبار پنبه مربوط به دوره پهلوی است و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۶۴۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موزه علم و صنعت گرمسار نمونهای ارزشمند برای ایجاد الگوهای هویتی و فرهنگی و ظرفیتی است که دورهای از تاریخ رشد و توسعه این شهرستان را روایت میکند. این مجموعه در واقع همان کارخانه پنبهپاککنی قدیمی گرمسار است که ساخت آن به سال ۱۹۲۰ میلادی بازمیگردد؛ زمانی که گیاه پنبه بهعنوان ماده اولیه صنایع نساجی، تولید کاغذ و حتی مواد منفجره جایگاه راهبردی در اقتصاد ایران داشت و بهدلیل ارزش اقتصادی بالا، «طلای سفید» نام گرفته بود.
گرمسار با اقلیم گرم و آفتابی، محیطی ایدهآل برای کاشت پنبه محسوب میشد و همین موضوع احداث کارخانهای در نزدیکی مزارع را ضروری کرد تا بلافاصله پس از برداشت، پنبه پاکسازی و آماده صنایع پاییندستی شود.
+ آدرس موزه علم و صنعت (کارخانه پنبه) گرمسار : میدان معلم، بلوار شهید مطهری
تلفن : 02334225507
لینک کوتاه | https://www.zhiyar.net/9kyb
+ حس و حال و هوام در موزه علم و صنعت (کارخانه پنبه) گرمسار
– چند دقیقه اول که جا میخوری از ابهت این کارخانه.
– وقتی میبینی ۱۰۰ سال پیش همچین کارخانهای با این امکانات در کشور ساخته شده کیف میکنی.
– کارخانه یا موزه چند بخش و چند طبقه مجزا دارد.
– وقتی در این کارخانه قدم میزنید قشنگ پرت میشوید به سالها قبل.
– دستگاهها همه از برندهای معروف جهان است.
– دیدنش رو واقعا توصیه میکنم.
– گرمسار چند جای دیدنی دیگه مثل موزه مردمشناسی، غارهای نمکی و … هم داره که میتونین بازدید کنید.
+ آدرس گوگل مپ موزه علم و صنعت (کارخانه پنبه) گرمسار
+ اطلاعات بیشتر موزه علم و صنعت (کارخانه پنبه) گرمسار
گرمسار یکی از شهرهای کویری در استان سمنان است که با کشت و برداشت پنبه عنوان قطب تولید پنبه در استان را از آن خود کرده است. زمینهایی زیادی زیر کشت محصول پنبه شهر گرمسار بودند. به همین منظور در دوره پهلوی اول کارخانهای در مساحت 30 هزار متر مربع در گرمسار برای فرآوری پنبه ساخته شد. بخش اعظمی از کارخانه پنبه (موزه علم و صنعت) را انبارهای ذخیره پنبه به خود اختصاص داده بودند و هر روستا انبار مخصوص به خود را داشت. در بالای انبارها دریچهای تعبیه شده بود که برای مکش پنبهها توسط دستگاه مورد استفاده قرار میگرفت. در همان سالها دستگاه پنبه پاک کنی برای کارخانه پنبه گرمسار (موزه علم و صنعت) از آلمان خریداری شد. این دستگاه دارای لوله مکندهای بود که پنبهها را از داخل دریچه انبارها به درون خود میکشید و طی عملیاتی پنبه را از تخم آن جداسازی میکرد. کارخانه پنبه تا سالهای اخیر به فعالیت خود ادامه داد و با واگذاری به بخش خصوصی مرمتهای مربوطه شروع شد تا اینکه در سال 1393 ه.ش کار خود را با عنوان باغ موزه علم و صنعت آغاز کرد. در حال حاضر تنها قسمتی از کارخانه به عنوان بازارچه صنایع دستی شهرستان گرمسار به فعالیت مشغول است. همچنین کافههایی در این قسمت برای پذیرایی از گردشگران خدمات ارائه میدهند.
