نادر دژ، کاخ نادر، کاخ کلات، کاخ خورشید، یا عمارت خورشید، بنایی مربوط به از سدهٔ ۷ تا ۱۳ ه.ق است و در کلات، خراسان رضوی، ایران واقع شده است.
کاخ کلات (کاخ خورشید) در سال ۱۱۵۱ ه. ق، به دستور نادرشاه جهت اقامت و خزانه برای جواهرات و غنایم در کلات (نادر دژ) ساخته شده است. کلات به معنی قلعه و برج و بارو است (پیش از اسلام تقریباً تمامی شهرها را به شکل کلات میساختند که در آنها مسئلهٔ نظام طبقاتی رعایت میشده است. این طبقات اجتماعی پیشتر سه طبقه بوده که بعدها به چهار طبقه تبدیل شده است؛ که شامل ارتشداران، موبدان، استریوشان و صنعتگران میشده اینها هر کدام در شهر جای خود را داشتند.
این بنا مربوط به سالهای آغازین به قدرت رسیدن نادرشاه افشار میباشد. عملیات ساخت کاخ در تمام درازای پادشاهی وی ادامه داشته و حتی تا آخرین سالهای زیستن نادرشاه یعنی سال ۱۱۶۰ هجری قمری در دست ساخت بوده است؛ زیرا کتیبهٔ ثلث بسیار زیبای «سورهٔ نباء» که در قسمت دور تا دور فضای گنبد نوشته شده به همین تاریخ اشاره دارد.
+ آدرس کاخ خورشید کلات نادری : استان خراسان رضوی، کلات نادری، ابتدای جاده کلات
عکس : احسان رأفتی داریان
لینک کوتاه | https://www.zhiyar.net/N78WV
+ حس و حال و هوام از کاخ خورشید کلات نادری
– به نظرم اگر سفر چند روزهای به مشهد داشتین ارزش داره این کاخ رو هم ببینید.
– زیر زمینش موزه مردم شناسی داشت اونم ببینید.
– سقف دیدنی و جذابی داره و باعث میشه چند دقیقهای سر به هوا باشید.
– دو سه تا بومگردی باحال و دیدنی اطرافش هست میشه شب هم موند و کیف کرد.
– کلا قدم زدن تو تاریخ حس و حال دیگههای داره اونم کاخی که برای نادرشاه بوده.
– مسیرش دوره ولی مسیر قشنگه و کاخ هم که عالی و به نظرم ارزشش رو داره.
+ ویدئو کاخ خورشید کلات نادری
+ آدرس گوگل مپ کاخ خورشید کلات نادری
+ اطلاعات بیشتر کاخ خورشید کلات نادری
این کاخ در میانهٔ باغ بزرگی قرار دارد که شامل یک بنا در سه طبقه است. ارتفاع آن در گذشته، حدود ۲۵ متر بوده است اما در حال حاضر به علت خرابی طبقهٔ سوم، ارتفاع آن بیش از ۲۰ متر نیست. طبقهٔ یکم آن ۸ ضلعی است که آن را روی چهار ردیف پلکان به شکل هرم بر پا کردهاند. ورودیهای کاخ، در ضلعهای هشتگانه قرار دارد که به سالن اصلی کاخ منتهی میشود.
این کاخ مجموعاً دارای ۱۲ اتاق است که داخل هر اتاق نیز تزئیناتی از نقاشی و گچبری دیده میشود. تا چند دهه پیش در میان این تزئینات، تصاویری از شاهزادگان نادری نیز وجود داشت. در میانهٔ این بنای هشت ضلعی، برج استوانهای مانند، در دو طبقه قرار دارد که محل اقامت شاه و خانوادهاش بوده است. زیبایی این کاخ بیشتر در آرایش نمای خارجی کنگرهدار ساختمان است که در آن معماری گورکانی-هندی به چشم میخورد. داخل اتاقها با نقاشی و گچبری تزئین شدهاند. در میانهٔ این بنا از سطح پشت بام برجی مدور با ترکهای شبیه نیمستون معروف به خیاری ساخته شده است.
در حال حاضر این عمارت جهت موارد گردشگری مورد استفاده قرار میگیرد. همهساله بازدیدکنندگان زیادی جهت بازدید از کاخ و همچنین سایر موارد تاریخی و طبیعی شهرستان کلات به این شهر میآیند.
