ارگ علیشاه (بقایای مسجد علیشاه) منتسب به تاجالدین علیشاه جیلانی: وزیر سلطان محمد خدابنده و سلطان ابوسعید ایلخانی به بازماندههای ایوان جنوبی مسجد علیشاه در شهر تبریز گفته میشود. این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۷۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
بنای نخستین ارگ به دورهٔ ایلخانان در اوایل سدهٔ هشتم هجری قمری بازمیگردد که بنای بزرگ ناتمامی با هدف اولیهٔ ساخت مسجد ساخته شد. در سالهای بعد با استفاده از دیوارههای به جا مانده از بنای نخستین مسجد، قلعهای نظامی به جای آن ساخته شد که سالها به عنوان باروی نظامی و بخش جنوبی دیوار شهر مورد استفاده قرار گرفتهاست. استفاده از این بنا به عنوان قلعهٔ نظامی به ویژه در دوران قاجار تا پایان حکومت خودمختار آذربایجان مشهود بودهاست. در زمان حکمرانی سلسلهٔ قاجار با افزودن پیوستهای گوناگون از جمله کارخانه ریختهگری توپ، عمارت کلاه فرنگی و ساختمان سربازخانه بنای نظامی تکمیل شد. بخشهای اضافه شده به دیوارهای نخستین، در دوران پهلوی تخریب شد و بخشهایی نیز در دوران پس از انقلاب تخریب گردید.
امروزه تنها دیوارهٔ جنوبی ارگ پا بر جا ماندهاست که در ساعاتی از روز برای بازدید عموم آزاد است.
+ آدرس ارگ علیشاه تبریز : ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی
عکس : احسان رأفتی داریان
لینک کوتاه | https://www.zhiyar.net/1akn
+ حس و حال و هوام در ارگ علیشاه تبریز
– مهمش اینمه که دور یکی از آثار دوره ایلخانان میگردی.
– کنارش یه ساختمون بود اسمشو نفهمیدم و معماری باحال داشت.
– ارگ تو بافت تاریخی تبریز هست و کنارش کلی جای دیدنی که میشه پیاده گشت.
– ارگ کنار مصلی تبریز قرار داره اگر عکاسی مستند انجام میدین به نظرم عکسهای خوبی میشه جمعهها اینجا گرفت.
– چون کنار مصلی هست بلیت فروشی نداره و میتونین رایگان بازدید کنید.
– یه آقایی اونجا بود گفت این ارگ با مخلوط کردن زرده تخم مرغ، آهک و خاک ساخته شده.
– ارگ ۳۰ متر عرض و ۲۶ متر ارتفاع داره.
+ آدرس گوگل مپ ارگ علیشاه تبریز
+ اطلاعات بیشتر ارگ علیشاه تبریز
بنای اولیه
بنای نخستین ارگ در میان سالهای ۷۱۸ تا ۷۳۹ هجری قمری با هدف ساخت آرامگاه بزرگی در صحن مسجد علیشاه تبریز در هنگام وزارت علیشاه انجام شد. با فروریختن سقف بنا به هنگام ساخت و با مرگ علیشاه ادامه ساخت بنا در آن زمان متوقف شد. با آغاز جنگهای ایران و روسیه در سالهای ۱۸۰۴–۱۸۲۴ و جنگ ایران و انگلیس در ۱۸۵۷ این بنا و محوطه پیرامون آن به سرعت به ارگی نظامی تغییر کاربری دادهشد. به فرمان عباس میرزا ولیعهد قاجار سربازخانه، ستاد فرماندهی جنگ ارتش ایران، و کارخانه ریختهگری و توپ ریزی در محوطه ارگ علیشاه ساخته شد. همچنین در دوره قاجار عمارت کلاه فرنگی نیز در همین محوطه ساخته شد. محوطه ارگ تبریز در دوران مختلف قاجار به عنوان بخشی از برج و باروی شهر و همچنین محل انبار مهمات نظامی استفاده شدهاست. این سازه 28 متر ارتفاع دارد.























